Lentigo benigna
Een lentigo benigna op chronisch zonbeschadigde huid kan, met name in het gelaat, variatie in kleuren en patronen vertonen. Door de aanwezigheid van talrijke folliculaire openingen ziet het dermatoscopische patroon op het gelaat er anders uit dan bijvoorbeeld op de romp. Bij een lentigo benigna verwacht je doorgaans een overwegend geordend patroon. Verschillende bruintinten kunnen daarbij ook asymmetrisch verdeeld zijn; asymmetrie van bruin op zichzelf is dus geen alarmsignaal.
Wanneer moet je twijfelen?
- asymmetrische verdeling van patronen en kleuren;
- grijze puntjes, klodders, cirkels of structuurloze gebieden, met name wanneer deze focaal of asymmetrisch voorkomen;
- asymmetrische of incomplete pigmentatie rond folliculaire openingen;
- hoekige lijnen/polygonale structuren zonder duidelijke aanwijzingen voor een keratinocytaire laesie;
- duidelijke verandering in grootte, kleur of patroon.
Grijs verdient op het gelaat extra aandacht. In onderzoek naar vlakke gepigmenteerde faciale laesies bleek grijs een aanwijzing voor maligniteit, onafhankelijk van het specifieke patroon. Een patroon van cirkels had in die studie de hoogste positieve voorspellende waarde voor lentigo maligna.
Praktische tip
💡 Grijs op het gelaat? Kijk extra kritisch.
Een lentigo benigna kan enige variatie in kleur vertonen. Zie je echter grijze patronen, kijk dan gericht naar de verdeling en naar aanvullende aanwijzingen zoals asymmetrische pigmentatie rond folliculaire openingen, incomplete cirkels en hoekige lijnen. Hoe meer van deze kenmerken asymmetrisch aanwezig zijn, hoe lager de drempel voor aanvullend onderzoek of verwijzing.
Casus: moedervlek op de neus
75-jarige man met een jarenlang bestaande gepigmenteerde laesie op de neus. Klinisch was er sprake van een kleine, relatief rustige laesie zonder duidelijke recente veranderingen. Dermatoscopisch werden echter meerdere alarmsignalen gezien, waaronder grijze puntjes, grijze en incomplete cirkels, tegen een achtergrond van chronische zonbeschadiging.
Vanwege deze kenmerken werd een biopt verricht. Histopathologisch onderzoek toonde uiteindelijk een lentigo maligna, waarna de laesie volledig werd geëxcideerd in het ziekenhuis.
De casus is afkomstig van het Dermatoscopie Platform
Leerpunt: een lentigo maligna kan klinisch subtiel zijn en hoeft geen duidelijke recente evolutie te tonen. Bij een gepigmenteerde laesie in het gelaat zijn asymmetrisch verdeelde grijze pigmentatie rond folliculaire openingen belangrijke redenen om actie te ondernemen.
Videocasus: Een gewone lentigo?
Wil je meer van dit soort casussen zien en zelf delen met collega’s, overweeg dan een lidmaatschap van het dermatoscopie platform
Literatuur
- Kittler H, Rosendahl C, Cameron A, Tschandl P. Dermatoscopy: An Algorithmic Method Based on Pattern Analysis. 3rd ed. Facultas; 2016.
- Rosendahl C, Cameron A, McColl I, Wilkinson D. Dermatoscopy in Routine Practice. 2nd ed. Sydney University Press; 2019.
- Stolz W, Schiffner R, Burgdorf W. Dermatoscopy for facial pigmented skin lesions. Clin Dermatol. 2002;20(3):276-278.
- Pralong P, et al. Dermoscopy of lentigo maligna melanoma: report of 125 cases. Br J Dermatol. 2012;167(2):280-287.
- Tschandl P, Rosendahl C, Kittler H. Dermatoscopy of flat pigmented facial lesions. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2015;29(1):120-127.
- Kasprzak JM, Xu YG. Diagnosis and management of lentigo maligna: a review. Drugs Context. 2015;4:212281.
Dermatoscopie.nl is een website ter bevordering van de dermatoscopie in de huisartsenpraktijk.
Dermatoscopie.nl is een CRKBO registreerde instelling.
Elke maand een casus
Wil je maandelijks een uitdagende casus uit de huisartsenpraktijk ontvangen? Schrijf je dan hier kosteloos in.
Maartje Spit, MSc, M ANP
BIG-nummer 59058254330
KvK 72973897
Privacy statement & Klachtenregeling
Algemene voorwaarden
Deze website maakt gebruik van functionele en analytische cookies. Bekijk de privacyverklaring.